صلاحالدين (يا فخرالدين) محمدبن شاكر حلبي دمشقي كُتُبي، در حلب و دمشق تحصيل كرد؛ شخص فقيري بود كه از كتابفروشي ثروتي اندوخت و در ماه شوال 764 ه ق درگذشت.
او تعدادي غزل و تاريخ خلفا و علما را با عنوان عيونالتواريخ نوشت. شهرتش بهخاطر فَواتالوَفَيات است كه ذيل وَفَيات الاٴعيان ابن خَلِّكان (سيزدهم ـ2) به شمار ميرود.
عبدالوهاب سُبْكي
مورخ و فقيه شافعي مصري (1327 ـ1370 م/ 727 ـ771 ه ق).
تاجالدين ابونصر عبدالوهاببن علي سُبكي، فرزند تقيالدين علي سُبكي (چهاردهم ـ 1) در سال 1327، در قاهره زاده شد؛ در قاهره و دمشق تحصيل كرد و مانند پدرش در آن دو شهر مدرس، خطيب و قاضي شد. در سال 1355 بهعنوان قاضي جاي پدر را گرفت، ولي در سال بعد استعفا داد. در سال 1368 به خيانت در امانت متهم شد و سه ماه را در زندان گذراند و سپس تبرئه گرديد. در ماه ذيقعدهٴ 771 ه ق از طاعون مرد.
كتابهاي كمتري به او منسوب است، ولي سه تا از آنها اهميت زيادي دارد:
1. كتاب جامع الجوامع في الاٴصول (كه مجموعهاي است از كتابهاي اصول فقه) و در سال1358 م/ 759 ه ق در نزديكي دمشق تأليف شده است. چندين شرح و تلخيص منظوم و منثور و حاشيه برآن نوشتهاند كه حاكي از اهميت آن در جامعهٴ شافعيان است.
2. مُعيدُالنِعَم و مُبيدالنِقَم، كتابي دربارهٴ اينكه چگونه ميتوان رحمت و لطف الهي را دوباره بهدست آورد. اين كار سه راه دارد، بررسي علت محروم شدن از لطف خداوند، پشيماني و توبه، دعا و عبادت. ميتوان با قلب، با زبان يا با عمل دعا و عبادت كرد. موضوع باقريب 110 مثال اثبات شده، كه در آن وظايف هر مقامي از شاه تا گدا بيان شده است. اين سند گرانبهايي از تاريخ فرهنگ اسلامي است.
3. طبقات الشافعية، شرح حال علماي شافعي در سه تحرير مفصل، متوسط و ملخص. تحرير مفصل حاوي اطلاعات تاريخي عامتري است، از جمله دربارهٴ ويراني بغداد بهدست مغول.
ابن كثير
ابوالفدا اسماعيلبن كثير عمادالدينبن خطيب بُصرَوي قرشي شافعي، مورخ و محدث شامي(1301 ـ 1373 م/ 701 ـ774 ه ق).
ابن كثير در سال 1301 م/ 701 ه ق در دمشق زاده شد، از شاگردان ابن تيميه (چهاردهم ـ1) مصلح حنبلي بود و در مصايب او به هنگام زندان وآزار، شركت داشت. در دمشق نخست، در جامع امالصالح و سپس، در اشرفيه به تدريس حديث پرداخت. در ماه شعبان 774 ه ق درگذشت.